Alles over warmtepompen, de beste manier om van het gas af te gaan !?

De CV-ketel eruit en een warmtepomp erin, dat is de trend van vandaag. Niet voor niets natuurlijk want warmtepompen zijn op dit moment de meest efficiënte manier van woning- en tapwaterverwarmen. Bijna elke nieuwbouwwoning in Nederland en België wordt thans voorzien van een warmtepomp. Maar ook in de renovatie- en vervangingsmarkt zien we steeds meer mensen omschakelen naar deze duurzame warmteopwekkers. Een bestaande woning moet, voor een efficiënte werking van een warmtepomp, wel aan een aantal eisen voldoen. Zo moet de woning redelijk tot goed geïsoleerd zijn en met lage temperatuur verwarmd kunnen worden.

De warmtepomp is zeker GEEN nieuwe uitvinding; In Scandinavië bijvoorbeeld, wordt de warmtepomp al meer dan 30 jaar zorgeloos ingezet.  Door die jarenlange ervaring is er inmiddels ruime keuze uit een zeer gevarieerd assortiment warmtepompen. Natuurlijk kan de rest van Europa niet achterblijven, vrijwel maandelijks zien we dan ook een merk op de markt erbijkomen. Veelal zijn dit cv-ketel fabrikanten die de markt zien veranderen en zich slim aanpassen aan de vraag. Voor bijna élke situatie is er momenteel wel een warmtepomp te vinden. Overweeg je om een warmtepomp te kopen? Op deze website proberen wij jou, op eenvoudige wijze en waarmogelijk in Jip- en Janneke taal, belangenloos te voorzien van tips, informatie en advies. We doen ons best om deze informatie zo actueel (up to date) mogelijk te houden. De techniek, maar ook regelgeving, staat immers niet stil. En soms is er, zoals ze dat zo mooi noemen, voortschrijdend inzicht. We hopen dat je met deze informatie straks voorbereid naar de installateur kan.  Op weg naar een woning zonder aardgas, gereed voor de toekomst. Tenminste als je woning er al voor klaar is, want:

Een warmtepomp rendeert in een goed geïsoleerde woning!

1.Zorg dat uw woning goed is geïsoleerd, of na-geïsoleerd. (Rc >3,5)
2.Kies een afgiftesysteem dat geschikt is voor laagtemperatuur verwarming
3. Pas dan is de warmtepomp het beste alternatief voor de cv-ketel.

Warmtepomp activiteiten kalender / agenda.

Installatievakbeurs:   14, 15 & 16 september 2021 Evenementenhal Hardenberg

-DuurzaamVerwarmd, EXPO Haarlemmermeer 28 t/m 30 september 2021

-Energiebeurs / Vakbeurs energie in de Brabanthallen, 's Hertogenbosch 12 t/m donderdag 14 oktober 2021

 

Aantal warmtepompen, voor verwarming, in Nederland 250.000

In 2020 is waarschijnlijk de 250.000ste warmtepomp (voor verwarming) in Nederland geplaatst. Als we kijken naar de verkoop van de laatste jaren spreekt de branche over circa 25.000 in 2017, 35.000 in 2018 en 40.000 in 2019. Daarmee loopt men wat achter op eerder gedane voorspellingen, maar de groei zit er goed in.  Nu verwacht men in 2024 op 500.000 geplaatste warmtepompen  uit te komen.  Van die 500.000 zal het grootste aandeel komen van de lucht/water toestellen. 
Het CBS komt met veel hogere cijfers, maar daar worden ook de 'airco-units' als warmtepomp meegeteld.  Omdat niet elk merk is aangesloten bij de vereniging is het werkelijk aantal lastig vast te stellen. Maar dat de warmtepomp in de groei zit staat vast.
 

Negatieve verhalen, helaas ze komen (onnodig!) voor.

Negatieve warmtepomp verhalen, zoals soms bij Tros Radar, komen bijna altijd door een verkeerd gekozen concept. Vaak gaat het daar over een warmtepomp welke in een zeer slecht geïsoleerde woning is geplaatst.  Ook zijn er helaas een paar projecten in Nederland met een 'gezamenlijke bron installatie' waar de bron in de wijk niet toereikend is gebleken voor levering van energie. Bezint daarom altijd voor je begint, door bijvoorbeeld op deze website informatie op te doen en te kiezen voor een top installateur.

Gelukkig zijn er veel meer gebruikers die wel genieten van een goed comfort en een lage energienota door toedoen van hun warmtepomp.  Om er voor te zorgen dat het steeds beter gaat in de praktijk en iedereen van een goede installatie kan genieten geven we hier graag wat tips aan u.

 

10 warmtepomp tips waar je wat mee kan

Tip 1, de warmtepomp 1,2 3 regel:

1.    Isoleer uw woning optimaal en kierdicht (maar denk wel aan voldoende ventilatie).
        Bij voorkeur minimaal:  Vloerisolatie Rc > 3,4 - Gevelisolatie Rc >1,7 - Dakisolatie Rc >3,5 - Glas U < 1,2.  
2.    Zorg dat het afgiftesysteem geschikt is voor Laag Temperatuur Verwarming (LTV).
3.    Pas als aan punt 1 en 2 is voldaan, kiest u voor een warmtepomp.


123 warmtepomp tipDoor toepassing van punt 1 gaat u meteen al energie besparen, ook als u een ander verwarmingssysteem heeft dan een warmtepomp. Zorg daarna dat uw vloerverwarming of radiatoren met een zo laag mogelijke temperatuur uw woning kunnen verwarmen: lager dan 50 °C is een must. Immers het rendement (COP/SCOP/SPF) van een warmtepomp wordt beter naar gelang de aanvoertemperatuur lager kan zijn.  Inmiddels zijn er ook HT-warmtepompen die een aanvoertemperatuur van 70 °C kunnen bereiken maar het is niet echt logisch om deze (om die reden) te kiezen, uw energieverbruik in Euro is dan immers (2021) slechter dan bij een HR-gaswandketel.  Alleen met lage aanvoertemperaturen bespaart u Euro’s aan energiekosten. Het liefst met vloer en/of wand verwarming welke, zelfs hartje winter, maar 35 °C nodig heeft om uw woning te verwarmen. Dit kan als u de juiste dikte, en hart op hart afstand van de slang gebruikt. Nieuwbouw woningen zijn wettelijk verplicht aan punt 1 (zoals hier genoemd) te voldoen en meestal wordt ook punt 2 meteen gerealiseerd, vandaar dat de meeste nieuwbouw woningen, vandaag de dag, dan ook van een warmtepomp worden voorzien.

 

Tip 2: Kies een ervaren en kundig installateur.

ff

"Een warmtepomp koop je niet via internet bij Ali"  Laat de Installatie van een warmtepomp over aan de vakman: een kundig installatiebedrijf:   Zeker hier geldt ‘goedkoop is uiteindelijk duurkoop’.


Als u zelf al een ‘merkkeuze’ heeft gemaakt, door bijvoorbeeld het lezen van referenties, controleer dan bij voorkeur ook de betrouwbaarheid van deze referenties. Kies vervolgens een installateur welke dit (gerenommeerd) merk als hoofdmerk installeert. De meeste installateurs beperken zich tot 1 of 2 warmtepompmerken zodat ze ook de mogelijkheid hebben om reserveonderdelen op voorraad te nemen. Daarnaast is het voor de installateur met minder merken onder zijn of haar hoede makkelijker om specialist te worden en dus sneller tot een goede storingsanalyse te komen, mocht dat in de toekomst nodig zijn.

Flow, flow, flow

"Een goede installateur weet dat hij niet moet werken met 2 maal de letter F (van FF snel) maar met 3 maal de letter F; Namelijk flow, flow en flow;  Flow van de bron, flow van het koudemiddel, flow van het afgifte systeem: alle 3 deze systemen moeten in orde en goed op elkaar afgestemd zijn dat is van essentieel belang"  (flow = circulatie / debiet / volumestroom).

In 'vaktermen' spreken we over BOA.  Bij warmtepompsysteem moeten deze drie hoofdonderdelen van het systeem (Bron – Opwekking – Afgifte) goed op elkaar aansluiten en optimaal op elkaar zijn afgestemd.

 

boa warmtepomp bron opwekking afgifte

KISS installatie

Een goede installateur houdt het installatieconcept bij voorkeur eenvoudig en overzichtelijk. Een te complexe installatie in een woning moet je niet willen (KISS: Keep It Simple and Smart). Een goede installateur houdt tijdig rekening met belangrijke randvoorwaarden zoals eventuele vergunningsaspecten, bijzondere bouwvoorzieningen, etc.

Tip 3: Vergelijken

Ga in principe niet uit van één advies, maar vraag het als vergelijk en voor uw gevoel ook eens elders.

Laat uw installateur mondeling de offerte aan u toelichten (vaak merkt u dan al het verschil in vakmanschap).

Vraag uw installateur om een referentieadres: vraag of u kunt gaan kijken bij iemand die het toestel al heeft.

Vraag de installateur hoe hij tot zijn keuze voor u is gekomen. 
(extra: Op BCRG.nl kunt u rendementen van warmtepompen terugvinden)

Tip 4: Laat de warmtepomp installatie goed inregelen.

Een goede installatie en de juiste inpassing in het woningontwerp is bij warmtepompen essentieel. Een warmtepomp wordt gedimensioneerd, de bepaling hoe groot deze moet zijn in kW, op basis van de berekende warmte- of koudebehoefte van een gebouw. Over-dimensionering (te groot gekozen)  komt zo, als het goed is, niet voor. (Bij cv-installaties was dit wel het geval: Een 32 kW cv ketel wordt dus geen 32 kW warmtepomp.)

Bij warmtepompen is de installatie precies op maat ontworpen voor de woning / het gebouw. Dat betekent dat het bij een installatiefout soms niet meer mogelijk is om de woning goed op temperatuur te krijgen. Installeren vergt kennis van zaken. Ook het goed inregelen van de installatie is, voor een goed comfort en zuinig verbruik, erg belangrijk. Dit is een van de redenen dat sommige warmtepompfabrikanten de inbedrijfstelling van hun product zelf willen doen. Bij het goed inregelen van de warmtepomp en de woning krijgt elk vertrek precies de juiste hoeveelheid debiet (energie) die nodig is om het daar, precies op maat,  warm en/of koud te maken. Het inregelen van de warmtepompinstallatie is vakwerk.

Tip 5: Hou rekening met de ruimte die nodig is voor de technische installatie.

Een warmtepompinstallatie vergt meer ruimte dan een cv-ketelinstallatie.  Cv-ketels zijn de afgelopen decennia alleen maar kleiner geworden. Warmtepompen zijn bijna altijd groter dan een cv-ketel en nemen dus meer ruimte in beslag in de woning.

Een combiwarmtepomp, met een tapwaterboiler van 200 liter, is vaak 60 x 60 cm op de vloer en zo'n 1,8 meter hoog.

Als u heel veel tapwatercomfort wil, is er al snel spraken van een losse boiler naast de warmtepomp. Denkt u dan ook nog aan een buffervat voor de cv en ruimte voor de  vloerverwarming-verdeler(s).

Bij een lucht/water warmtepomp staat de warmtepomp vaak buiten, binnen komt dan alleen de tapwaterboiler en buffer.

Tip 6: Een buffervat zorgt voor een langere levensduur van uw warmtepomp.

warmtepomp buffervatenDe belangrijkste factor met betrekking tot de levensduur van de compressor, het duurste onderdeel in de warmtepomp, is het aantal start-stops. Hoe minder schakelmomenten hoe langer het toestel mee zal gaan. Het aantal draaiuren van een compressor is van minder belang voor deze. Een gezonde verhouding is dat per compressor draai-uur maximaal 3 start-stops zijn geweest.  Stel dat er op een jaar 2000 draaiuren zijn geweest, dan mogen er maximaal (2000 x 3) 6000 start-stops zijn geweest.  Vooral bij een installatie die per vertrek wordt nageregeld kan het lastig zijn om dit in de hand te houden. Immers als, net na een start van de compressor, afgiftesystemen dicht lopen zal de warmte nergens heen kunnen zodat het toestel uit moet omdat anders de temperatuur te ver stijgt. De ISSO 72 (regelgeving) stelt dat een warmtepomp minimaal 10 minuten moet kunnen draaien bij de ontworpen delta T situatie. (Delta T is het verschil tussen de aanvoer- en retourtemperatuur).  Bij een installatie die wordt nageregeld ontkom je dus niet aan een buffervat. Het buffervat, wat altijd open moet zijn voor doorstroming, zorgt ervoor dat de compressor bij een geheel gesloten afgifte systeem toch 10 minuten kan draaien en voorkomt daarmee een onnodig aantal start-stops. In de praktijk zien we vaak dat de buffer, om bezuinigingsreden, is weggelaten. Dat is  vaak een verkeerde bezuiniging die juist tot het omgekeerde leidt: een vroeg overleden compressor.  Ook horen we regelmatig “er was geen plaats voor een buffervat”.  Dat moet u dan later soms duur bekopen.  Wilt u lang plezier ervaren van uw warmtepomp? Zorg dan voor een juiste minimaal systeem inhoud en kies, als de installatie naregeling heeft, voor de juiste buffer / bufferinhoud.  Alles nageregeld ? (Installatie waarbij het afgiftesysteem dicht kan lopen).

Bij aan/uit warmtepomp: capaciteit (kW) x 20 liter is bufferinhoud.
Bij modulerende warmtepomp: minimaal capaciteit (kW)  x 25 liter is bufferinhoud.

Tip 7: Sluit een onderhoudscontract met verlengde garantie af voor uw warmtepomp.

onderhoudscontract warmtepompEen warmtepomp behoeft niet zoveel onderhoud, eigenlijk is ‘inspectie’ een beter woord voor deze. Meerdere fabrikanten geven verlengde garantie op het moment dat u, middels een onderhoudscontract, een door hen erkende installateur onderhoud laat uitvoeren aan uw toestel. Een warmtepomp is duur in aanschaf, het is dus zeker verstandig een dergelijk contract (mits niet overdreven duur) af te sluiten: u koopt als het ware zekerheid in voor de toekomst. Omdat het beter is dat u zelf de warmtepomp niet open schroeft, zal de onderhoudsmonteur dit jaarlijks voor u doen. Zodra hij iets bemerkt, als bijvoorbeeld lekkage, zal hij dit meteen voor u herstellen. Met name een lekkage kan op den duur veel schade (kortsluiting bijvoorbeeld) betekenen. Ook zal de monteur de onder tip 3 genoemde draaiuren en start-stops jaarlijks noteren. Door dit voortdurend te monitoren worden afwijkingen meteen gesignaleerd en kan er op tijd worden ingegrepen.

Tip 8:   Denk ook aan de elektrische installatie en plaats een kWh-meter in de voeding van de warmtepomp. 

kWh meter voor warmtepompAls u een bestaande woning heeft moet de elektricien kijken of uw groepenkast geschikt is voor het bijplaatsen van een warmtepomp. Het is handig dat u een 3 fase installatie heeft (400 Volt) voor de warmtepomp, dan kan namelijk de zekeringwaarde van de hoofdzekering (Ampère) lager blijven. Een warmtepomp komt op een aparte groep met aardlekschakelaar.

Veel mensen zijn gewend aan het aardgasverbruik in m³ van de gasmeter voor verwarming van de woning en tapwater.  Stroomverbruik voor wasautomaat, koelkast, media-apparatuur en andere komt op een andere meter in kWh. Een warmtepomp verbruikt alleen maar elektriciteit en gaat dus mee op de teller van de kWh-meter in de meterkast.  Door een losse tussen kWh meter te plaatsen in de voeding van de warmtepomp heb je voor je zelf straks het verschil tussen het verbruik van verwarmen en anderzijds het andere stroomverbruik. Dat schept meteen duidelijkheid voor jezelf en de installateur.  Het voorkomt ook onnodige discussie achteraf als het totaal verbruik tegenvalt.  De warmtepomp krijgt immers vaak onterecht de schuld van een hoog stroomverbruik, is onze ervaring. Meten is weten, zoals u weet! Noot: Sommige warmtepompen hebben een ingebouwde kWh meter voor verbruik, ook zijn er warmtepompen waarbij u een losse kWh meter, kunt aansluiten op de warmtepomp. Dit gebeurt meestal via de puls-uitgang van de kWh-meter.  Daarnaast zijn en komen er ook toestellen op de markt welke de afgegeven energie meten middels een flowmeter en twee temperatuursensoren. Uit de ingebouwde reken formule Q=m x c x DeltaT en tijdmeting volgt dan kWh afgegeven energie.  Door jaarlijks het verbruik in kWh en de afgegeven energie in kWh te noteren weet u meteen ook het werkelijke jaar rendement van uw toestel. Afgegeven energie  gedeeld door de toegevoerde energie is immers het rendement (SCOP/SPF) van de warmtepomp.

Tip 9: Een goede (warmtepomp) voorbereiding is het halve werk. 

Voor deze tip verwijzen wij u naar onze vragenlijst; Een handig hulpmiddel om door te lopen.

 

Tip 10:  Maar ook op de andere pagina’s van deze site voorzien we u van allerhande warmtepomp tips en info.


Voor- en nadelen van een warmtepomp

VOORDELEN

  • Hoog comfortniveau van het LTV-afgiftesysteem (zoals vloer- en wandverwarming).
  • Lagere energierekening (factuur) voor verwarming en warmtapwaterproductie.
  • Energiebesparing / winst voor het milieu.
  • Onderhoudsvriendelijk (vooral bij bodemwarmte als bron).
  • Voldoen aan energieprestatieregelgeving.
  • Mogelijkheid van natuurlijke koeling bij bodemenergie-warmtepompen tijdens warme zomers.
  • Mogelijkheid tot (actief) koelen bij lucht/water toestellen tijdens warme zomers.

NADELEN

  • Hogere investering.
  • Beperking tot LTV-afgiftesystemen, zoals vloer- en wandverwarming
  • Benodigde kennis en vakmanschap voor een goede toepassing is helaas nog niet overal aanwezig (maar er wordt hard aangewerkt) .

Resumé:

Vooral voor een nieuwbouw woning is een warmtepomp interessant, sterker eigenlijk een verplichting! Een bestaande woning dient eerst verbeterd te worden met betrekking tot isolatie en afgiftesysteem, pas daarna denkt u aan een warmtepomp.

Wat is een warmtepomp?

Net zoals water van hoog naar laag stroomt, zo stroomt warmte spontaan van hoge naar lage temperatuur. Om het omgekeerde te bereiken heb je een pomp nodig. Voor water is dat een waterpomp, voor warmte een warmtepomp. Met een warmtepomp kun je dus warmte met een lage temperatuur (meestal ‘gratis’ omgevingswarmte) op een hogere bruikbare temperatuur brengen.

 

Heatpump pictogramWarmtepompen zijn toestellen die op een milieuvriendelijke manier voor verwarming en warm water zorgen,  daarnaast kunnen de meeste warmtepompen tegenwoordig de woning ook koelen. Dat koelen gebeurt meestal door koud water van rond de 18° C door de vloer rond te pompen, het wordt in de woning niet zo koud als met een airco maar toch ervaart u een aangenaam binnenklimaat in de zomer. Een warmtepomp maakt voor het grootste deel gebruik van ‘gratis’ hernieuwbare energie uit de omgeving, ze zijn een duurzaam energiebesparend alternatief voor de gasgestookte cv-ketel. Een warmtepomp is in Nederland, t.o.v. aardgas, rendabel bij lage temperatuur afgifte systemen zoals vloerverwarming, LT (Laag Temperatuur) -convectors en LT-radiatoren.

De hoeveelheid energie die de warmtepomp gebruikt is laag in vergelijking met de opbrengst. 65 % tot 80 % van de door de warmtepomp geleverde energie wordt 'gratis' gewonnen uit de omgeving. Hierdoor verbruikt een warmtepompinstallatie minder energie dan een klassiek verwarmingssysteem. Ook de CO2-uitstoot bij verwarming door middel van een warmtepomp is beduidend lager dan bijvoorbeeld bij de gas-gestookte cv-ketel.  De werking van een warmtepomp is enigszins te vergelijken met de werking van uw koelkast of vriezer. Aan de ene kant wordt energie onttrokken (in uw koelkast) en elders weer los gelaten (het zwarte rek achter op de koelkast). Een warmtepomp onttrekt energie uit de omgeving, wat we de bron noemen, en geeft deze af aan uw woning.

Het principe van de warmtepomp is steeds gelijk.

De compressor perst, een door de fabrikant gekozen ‘koudemiddel’,  samen. Het koudemiddel waarvoor gekozen is bevat de natuurlijke eigenschap dat bij drukverhoging de temperatuur toeneemt. Het hierdoor warm geworden koudemiddel geeft de warmte af in een platenwisselaar ‘de condensor’ waardoor het te verwarmen (cv) water stroomt. Doordat de temperatuur wordt afgestaan gaat het koudemiddel condenseren en wordt het vloeibaar. Daarna zorgt een expansieventiel dat de druk van het koudemiddel weer afneemt (expanderen) waardoor het (natuurkundig) flink afkoelt. Vervolgens komt het dan koude ‘koudemiddel’ door de verdamper waardoor ‘de bron’ stroom die warmer is dan het koudemiddel op dat moment. Hierdoor neemt het koudemiddel energie op uit de bron. Het koudemiddel wordt weer damp. Op dat moment is het kringetje rond en komt het weer aan bij de compressor die het weer samenperst (comprimeren) en zo kan dit alsmaar doorgaan.

warmtepomp werking compressor circuit

 

1.    De compressor gaat draaien
2.    En perst het koudemiddel gas samen, omdat temperatuur en druk natuurkundig met elkaar zijn verbonden loopt de heetgastemperatuur op, tot bijvoorbeeld (moment) 68 °C / 25 bar
3.    In de condensor (platenwisselaar) loopt aan een kant het afgifte water (vloerverwarming bijvoorbeeld) en aan de andere kant het heetgas, het heetgas geeft zijn temperatuur af aan het afgifte systeem. De aanvoertemperatuur cv-zijdig wordt bijvoorbeeld 35 °C en geeft deze af aan de vloer, de retour komt  bijvoorbeeld met 28°C terug.  Hierdoor koelt het koudemiddel zover af dat het vloeistof is geworden (condenseren).
4.    In het expansieventiel krijgt het koudemiddel weer ruimte en verliest haar druk, daardoor koelt het af naar gas met een (moment) temperatuur van bijvoorbeeld -3°C / 3 bar
5.    In de verdamper circuleert aan de ene kant de bron en aan de andere kant het koudemiddel, omdat het koudemiddel kouder is dan de bron neemt het warmte (energie) op uit de bron.  De brine in temperatuur is bijvoorbeeld 9°C en de brine uit bijvoorbeeld 5°C. In de bodem neemt het brinewater weer energie op en komt met bijvoorbeeld 9°C weer uit de bodem.
6.    Doordat het koudemiddel in de verdamper energie heeft gewonnen is het inmiddels bijvoorbeeld weer 3°C geworden en komt hiermee binnen in de compressor.  En het proces begint weer opnieuw.


Warmtepomp soorten en toepassing.

Hoewel het principe van elke warmtepomp steeds gelijk is worden er in de praktijk verschillende soorten koudemiddel gebruikt. Wettelijk worden hier ook steeds strengere eisen aan gesteld. Het ouderwetse ‘Freon’ heeft inmiddels plaats gemaakt voor nieuwe milieuvriendelijkere type koudemiddel.   Het meest in het oog springend verschil tussen het type warmtepompen is ‘de bron’  waar de energie voor verwarmen wordt onttrokken. Met een warmtepomp maakt u energiezuinig warmte voor de woning en voor het douchewater.

 

Soorten en toepassing (klik op afbeelding voor slide show):
 

warmtepomp_lucht_water
warmtepomp_soort_bijzondere_verdamper
warmtepomp_soort_bodem_gesloten_horizontale_bron
warmtepomp_soort_bodem_gesloten_korven_bron
warmtepomp_soort_bodem_gesloten_verticale_bron
warmtepomp_soort_bodem_ijsbuffer_bron
warmtepomp_soort_bodem_ijszak_bron
warmtepomp_soort_bodem_open_bron
warmtepomp_soort_bron_energiedak_of_muur
warmtepomp_soort_bron_pvtpanelen
warmtepomp_soort_oppervlaktewater_geslotenbron
warmtepomp_soort_oppervlaktewater_openbron
warmtepomp_soort_ventilatielucht
warmtepomp_soort_warmtenet_bron
warmtepomp_soort_wko_bron

Water-water-warmtepomp

  •  Deze warmtepomp maakt gebruik van een ‘open bron’,  grondwater wordt uit de bodem opgepompt, energie wordt onttrokken en het ‘koudere’ water wordt op een andere plaats weer in de bodem teruggebracht.
  • Voordeel: Beste jaar rendement, ‘gratis’ passieve koeling.
  •  Nadeel: Mag alleen door een gecertificeerd bedrijf worden geplaatst en niet overal mag bodemenergie worden ontrokken. Daarnaast vergt een 'open bron' veel onderhoud. Voor één woning wordt dit dan meestal ook niet meer toegepast. Sterker: Er zijn mensen die later alsnog een gesloten bron hebben genomen. Jaren geleden, toen er nog minder tot geen eisen werden gesteld aan de bron waren er ook mensen die de 'waterput' gebruikte als bron voor de warmtepomp. Het opgepompte water werd gebruikt om energie aan te onttrekken en vervolgens in een sloot geloosd. Dat mag niet meer.

Brine-water-warmtepomp

  • Deze warmtepomp, wat precies hetzelfde toestel is als de water/water-warmtepomp, onttrekt energie uit de bodem middels een gesloten bron.  We spreken over ‘brine’ omdat door een gesloten systeem water met een antivries toevoeging (glycol) wordt rond gepompt. De gesloten bron kan een verticale boring zijn maar ook een horizontale bron; De slang ligt dan 1 tot 1,5 meter onder het maaiveld. Een horizontale bron neemt veel ruimte in beslag, deze is bij de meeste huizen niet aanwezig vandaar dat verticale boringen vaker voorkomen en bovendien vaak ook efficiënter zijn. 
  •  Voordeel: afhankelijk van het type bron heeft u vaak 'gratis' koeling in de zomer.
  • Nadeel: niet elke bron is even makkelijk te realiseren.

In plaats van een gesloten bodembron kan dit type warmtepomp ook worden voorzien van een ander type bron. De warmtepomp blijft het zelfde toestel maar de bron die aangesloten is kan een andere zijn;  Een gesloten bron in oppervlakte water, PVT-panelen, energiedak of warmtewinmuur, ijsbuffer en een 'bufferzak' in de kruipruimte of kelder zijn enkele voorbeelden hiervan.

U ziet er zijn genoeg bronnen te bedenken om 'gratis' energie te onttrekken. In een varkensstal wordt bijvoorbeeld vaak energie onttrokken uit de mest en met 'luchtwassers' uit de ventilatielucht van de stal. Om deze vervolgens weer te gebruiken voor de warmtepomp die de 'biggenstal' van warmte voorziet.
 

In stadswijken kan ook gekozen worden voor een gezamenlijke bron, de warmtepomp in de woning is weer gelijk aan bovenstaand type maar nu wordt een 'stadsleiding' gebruikt als bron voor de warmtepomp. De stadsleiding kan bijvoorbeeld energie ontvangen van restwarmte van een industriegebied.

Lucht-water-warmtepomp

  •  Deze warmtepomp maakt gebruik van de buitenlucht, middels een ventilator wordt lucht over een platenwisselaar (verdamper) gezogen of geblazen, uit deze lucht wordt energie onttrokken in de verdamper.
  • Voordeel: Geen certificering kosten, eenvoudiger te realiseren dan een bodem warmtepomp en geen boringen in de tuin.
  • Nadelen: iets minder rendement dan een bodem-warmtepomp en geen (gratis) passieve koeling, de meeste kunnen wel actief koelen maar dat kost veel meer energie dan passief koelen. Buiten staat een apparaat met ventilator (net als een airco-unit)  welke geluid maakt.  In de winter, onder een buitentemperatuur van 6 ºC, vriest de verdamper regelmatig in en dan moet er worden ontdooit.

Lucht-lucht-warmtepomp

Deze warmtepomp haalt net als de lucht/water-warmtepomp energie uit de buitenlucht en geeft deze ook weer af als lucht.  Buiten blaast (bij verwarmen) de ventilator lucht over de verdamper en binnen is een ventilator die lucht over de condensor verplaatst. Het lijkt dus min of meer op een omgekeerde airco.

Voordeel: Snel te realiseren en heeft een eigen afgiftesysteem

Nadeel: Het comfort gevoel is veel minder dan bij vloerverwarming, het verplaatsen (waaien) van lucht voelt minder lekker aan.

Ventilatielucht-water-warmtepomp

  • Deze warmtepomp haalt energie uit de afgezogen lucht van het gebouw, vaak dient deze om  tapwater te verwarmen. (Een ventilatielucht warmtepomp die alleen dient om tapwater te verwarmen noemen we ook wel ‘ warmtepompboiler’).
  • Voordeel: er staat buiten geen apparaat wat geluid produceert.
  • Nadeel: de hoeveelheid ventilatielucht is doorgaans te weinig om met een goed rendement uw woning te kunnen verwarmen zonder bijstook (elektrisch element voor bijverwarming). Dit type is met namen bedoeld voor kleine appartementen (rond de 3 tot 4 kW benodigd opstel vermogen)

U ziet er is keuze genoeg aan bronsoorten voor de warmtepomp. Uw vakinstallateur kan samen met u tot een keuze komen.

De beste keuze is een gesloten bodem bron, maar niet overal mag worden geboord, en vaak is dit ook de duurste in aanschaf. Gelukkig zijn er voldoende alternatieve bronnen te bedenken.


Duurzaamheid van een warmtepomp.

Soms vragen mensen zich weleens af of een warmtepomp nu echt duurzaam is? Immers, zo stellen ze, de elektriciteit die de warmtepomp gebruikt wordt soms ook gemaakt door aardgas (fossiele brandstof).


Laten we een woning als voorbeeld nemen welke 1200 m³ gas per jaar verbruikt met een cv-ketel;
Deze geeft aan de installatie 1200m³  x 8,8 kW (netto inhoud aardgas) energie af = 10.560 kWh.

 

Een warmtepomp haalt tegenwoordig makkelijk een SPF / SCOP (jaarrendement) van  4.
Dat betekend dat een warmtepomp, om hetzelfde te leveren als een cv-ketel, 10.560 kWh : 4 = 2640 kWh nodig heeft.
Het rendement van de stroomcentrale is, als deze op fossiele brandstof zou draaien (aardgas) 40%.
We laten hier dan opbrengst van windmolens en PV-panelen buiten beeld, ofwel we nemen het slechtste geval.

Het rendement van 40% betekend dus dat, om 2640 kWh elektra te maken, 6600 kWh nodig is in de centrale.
Dat geeft dus 6600 kWh  (:8,8) 750 m³  gas.


Conclusie:  Als we het gebruikte gas van de Elektriciteit opwekking meerekenen gebruiken we 750 m³ gas per jaar om deze woning te verwarmen, doen we dit met een HR-ketel dan is dit 1200 m³ gas per jaar. Dus deze ene woning bespaart met een warmtepomp al (1200 – 750) 450 m³ gas per jaar.

 

Dus ja!  Een warmtepomp draagt bij aan Duurzaamheid. En nog veel meer als we elektriciteit opwekken met windmolens of PV panelen.

 

Voorbeeld warmtepomp systeem kosten:

-Lucht/water-warmtepomp:  Investering indicatie € 9000,-  ISDE subsidie € 1800,- (bij renovatie)
-Bodem/water-warmtepomp:  Investering indicatie €18.000,-  ISDE subsidie € 1800,- (bij renovatie)

-Lagetemperatuur verwarming (LTV) afgiftesysteem: investering indicatie € 8000,-
-Balansventilatie met WTW: investering indicatie € 6000,-


Naar energieneutraal:

Zonnepanelen PV, investering indicatie € 8000,-
Zonneboiler voor tapwater: investering indicatie €2500,-, ISDE subsidie € 725,-

Schatting op basis van gemiddelde rijwoning, bron: RVO.


Geen hybride systeem maar een volledig elektrische warmtepomp

Een volledig elektrische warmtepomp zorgt voor verwarming van je huis en warm water in de douche en keuken. Hij vervangt je hr-ketel op gas: die kan dus de deur uit. Een volledige warmtepomp haalt warmte uit de lucht, bodem of het grondwater en maakt daar een bruikbare temperatuur van. Je combineert een volledige warmtepomp met een voorraadvat voor warm water en lage temperatuur verwarming (LTV): dat is vloer- of wandverwarming of speciale radiatoren / convectoren die op lage temperatuur werken. Met een volledige warmtepomp doe je het klimaat een plezier: je CO2-uitstoot voor verwarming daalt met zo'n 25 tot 45 procent. En je bent minder kwijt aan energiekosten.

 

TCO-  Warmtepomp, Total Costs of Ownership

Als het gaat om de 'Total Costs of Ownership', de totale kosten voor aanschaf, installatie, beheer en onderhoud,  gedurende, de levenduur (bijvoorbeeld 15 jaar) wint de cv-ketel het nog steeds van de warmtepomp.  Omdat veel mensen toch naar hun portemonnee kijken (of moeten kijken) worden er dus ook nog steeds meer cv-ketels verkocht dan warmtepompen, anno 2021.


Bij een nieuw te bouwen woning is de keuze voor een warmtepomp makkelijk gemaakt, de kosten worden dan in het totale plaatje meegenomen. Daarnaast kom je via een 'BENG' berekening, nodig voor de vergunning van de bouw, al snel uit bij een warmtepomp.  De aanschafkosten zijn nog de ‘lastige factor’ voor een warmtepomp, de energiekosten per jaar zijn voor een warmtepomp gunstiger dan voor een cv-ketel.
Over een periode van 15 jaar heeft de lucht/water warmtepomp de beste ‘warmtepomp TCO’. Kijken we over een periode van 30 jaar dan wint bodemenergie het regelmatig van lucht/water. De geboorde gesloten bron gaat zeker 50 jaar mee, dus  bij warmtepomp vervanging (na bijvoorbeeld 15 jaar) kun je die gewoon weer gebruiken, wat dan de aanschafkosten weer aantrekkelijker maakt.   Omdat de toekomstige m³ aardgasprijs  en stroomprijs lastig voorspelbaar zijn, blijft in een vergelijking/berekening altijd een factor onzekerheid zitten.

Wil je toch een warmtepomp maar ontbreekt het je op dit moment aan financiële middelen? Dan zijn er tegenwoordig bedrijven die zowel de aanschaf als installatie voor je kunnen (of laten) verzorgen. Vaak hebben die, vanwege de kwantiteit, prima inkoop- en garantieafspraken bij warmtepompfabrikanten en installateurs. Je betaald aan hen dan 15 jaar (als voorbeeld) een x bedrag per maand all inclusief.  Dus inclusief ‘tot stand houding’ van de installatie met onderhoudskosten, materiaal vervangingskosten, storingsbezoeken etc. Soms gaan ze zelfs zo ver dat ze je een maximaal energieverbruik garanderen. Je zou dit kunnen zien als ontzorgen en op dat moment weet je ook precies jouw Total Costs (of ownership?).  Vaak komt de installatie na die 15 jaar vrij. En ben je, naar gelang het contract, op dat moment eigenaar (zonder of met een tevoren vastgestelde eindbetaling) van de installatie.  

Go to top

logo© Warmtepomp-tips.nl, dinsdag 21 september 2021

Pagina: - Warmtepomp tips, alles over warmtepompen |2021
Tags:warmtepomp, warmtepompen, advies, werking, uitleg, gebruik, subsidie, 2021, rendement, verbruik, tips, installatie, buffer, kWh meter, soorten, stappenplan.
Beschrijving: Een warmtepomp is het meest duurzaam en efficiƫnt alternatief voor vervanging van de cv-ketel, Warmtepompen maken gebruik van gratis energie uit de omgeving.