Koelen met een warmtepomp, het grote voordeel in de zomer.

 

Bijna elke warmtepomp kan tegenwoordig ook koelen, maar kan dat ook in uw woning?

Of dat kan, hangt af van het zogenaamde afgiftesysteem. 

Als u alleen maar radiatoren heeft waarmee u het huis verwarmt, dan kan het niet!

Om met een warmtepomp te kunnen koelen, heeft u een vloerverwarmingssysteem nodig.
Of convectoren (bijvoorbeeld van Jaga) die geschikt zijn voor koeling. 

 

 

Koelen met het vloerverwarmingssysteem, hoewel 'verkoelen' hier een betere woordkeuze is. 

De warmtepomp levert water met een temperatuur van circa 18°C naar uw vloerverwarmingssysteem. 
Dat water van 18°C wordt dan door uw vloer rondgepompt. Uw vloer koelt hier van af. 

Warmte wil altijd naar koude; omdat er een temperatuurverschil is tussen de temperatuur in uw woning en de vloer, dringt de warmte uit de ruimte het koude water in. Hierdoor koelt uw woning of ruimte waar de vloerverwarming zit, af. 

Het water uit de vloer zal dan met bijvoorbeeld 21°C terug naar de warmtepomp gaan. Die warmte wordt daar weer omgezet naar koude van 18 °C.

Kouder dan 18°C is nagenoeg niet mogelijk, omdat je dan onder de condensatiegrens komt. Je vloer zou dan nat worden van het condenseren van de lucht in de ruimte.  Afhankelijk van de relatieve vochtigheid in de ruimte gebeurt dit snel of minder snel. 
In warme lucht kan meer vocht zitten dan in koude lucht. Als je warme lucht gaat afkoelen, komt dit vocht vrij als condens. Het kan dan niet langer in de lucht blijven zitten, omdat deze verzadigd zal zijn bij een lagere temperatuur. 

Dat betekent meteen dat je, met vloerkoeling, de ruimte in de zomer waarschijnlijk niet kouder kan krijgen en houden dan 23°C.
Er moet namelijk een temperatuurverschil zijn tussen ruimte en vloer, om de warmte over te kunnen dragen naar de koude. 

Deze manier van koelen is dus anders dan met een airco-unit.  Met een airco kunnen we koudere lucht naar binnen blazen in de ruimte. Ook daar vindt condensatie plaats, maar nu in de binnenunit van de airco zelf. Vandaar dat er ook een waterafvoer aan dit toestel zit. 

Maar anderzijds: als het buiten 30°C is en je kunt je woning op 23°C houden, dan is dat toch echt comfortabel. 

Je moet dan wel op tijd beginnen met 'verkoelen' en in bezit zijn van zonnewering aan de buitenkant. Anders ga je dit ook niet redden. 

Beperk het 'ventileren' met ramen open, net als in de winter als je aan het verwarmen bent, tot 10 minuten per dag.  Tenzij het buiten op dat moment wat kouder is, dan kun je de ramen open laten staan als je wil verkoelen. 

 

Koelen met speciale convectoren

Met convectoren, geschikt voor verwarmen en koelen, kun je een lagere ruimtetemperatuur bereiken. 
Deze convectoren zijn ook voorzien van een condensafvoer, want koelen betekent ook condenseren, zoals je hierboven al las. 

De warmtepomp maakt nu water met een temperatuur van bijvoorbeeld 8°C en stuurt dit naar de convectoren. 
 

---

De convector is een wisselaar en voor koelen voorzien van ventilatoren. De warmte uit de ruimte wordt over de koude wisselaar gezogen, waardoor deze afkoelt (en condenseert).  De afgekoelde lucht wordt de ruimte ingeblazen. Hierdoor koelt u de ruimte af tot de door u gewenste temperatuur van bijvoorbeeld 20°C. 

 

Ontvochtigen

Zoals u hierboven las, heeft zowel een airco als een convector een condenswaterafvoer. Er wordt dus effectief ook vocht uit de ruimte weggehaald. De relatieve vochtigheid, afgekort RV, zal dus afnemen. De lucht zal 'droger' worden. 

Dit in tegenstelling tot koelen met 'vloerverwarming'. Daar vindt geen ontvochting plaats. 

 

Bodemenergie verplicht koelen. 

Bij een bodem-energie-warmtepomp ben je vaak verplicht om in de zomer te koelen. Je komt dan eigenlijk hiermee in een win/win-situatie. In de winter onttrek je namelijk warmte uit de bodem; deze koelt daardoor af. Door in de zomer te koelen, breng je min of meer de warmte uit je woning naar de bodem toe. Je warmt de bodem dus weer op. Die warmte kun je in de winter mooi weer gebruiken om met een dan beter rendement je woning te verwarmen.   Waarom verplicht?  De bodemlus is berekend en heeft een bepaalde lengte, bepaalde capaciteit. Bij deze berekening wordt vaak rekening gehouden met 700 uur koelen per jaar. Ook wel regeneratie van de bodem genoemd. Als dit niet zou worden gedaan, moeten er meer meters bodemlus worden gemaakt, waardoor het veel duurder wordt.  Dus koelen met een dergelijk systeem is altijd goed; het mes snijdt dan aan twee kanten.  

 

Misschien leuk om te zien (staat op USB die je ontvangt tijdens een NIBE-training): een animatie van verwarmen en koelen met een bodemenergie-warmtepomp.  Druk op de knopjes om de waterstroom (flow) te zien.  Klik hier voor de animatie die opent in een nieuw venster.
 

 

Verkoelen met bodemenergie is min of meer gratis. Passief koelen: ideaal. 

Met bodemenergie kunnen we passief koelen. Er hoeft geen compressor te draaien tijdens het verkoelen. 
Het water uit het vloerverwarmingscircuit wordt middels een pomp over een platenwisselaar geleid. Aan de andere kant van de wisselaar wordt het bronwater uit de bodem geleid. De warmte van het vloerverwarmingswater wordt overgedragen naar het koele bodemwater. Hierdoor koelt het water in de vloer af. De regeling zorgt middels een mengklep ervoor dat dit 18°C is. En het bodemwater wordt hiermee opgewarmd. De enige energie die nodig is, is het draaien van de cv-pomp en van de bronpomp. 

 

Actief koelen. 

We spreken van actief koelen als voor het koelen een compressor nodig is. Dit vergt dus meer energie uit het net (of van uw PV-panelen). 
Met een lucht/water-warmtepomp kun je alleen actief koelen. Immers, in de zomer is zowel de ruimte die je wil koelen als de buitentemperatuur warm. Er valt geen gratis 'koude' op te halen zoals bij bodemenergie. 

Middels een vierwegklep draait het proces van de warmtepomp zich in de zomer om. 
We onttrekken dan warmte uit het binnencircuit van de woning, en die warmte geven we buiten af. In de winter is dit net andersom. 

 

Klik hier voor een animatie (in nieuw venster) en zie daar hoe in de buitenunit van deze splitopstelling de 4-wegklep omloopt als u schakelt tussen koelen en verwarmen. 

 

U ziet dat in deze tekening met een stippellijn ook een buffer is ingetekend. De warmteoverdracht met vloerverwarming is hooguit 20 Watt per m² vloerverwarming (16 mm slang hart op hart 10 cm). Stel dat het laagste vermogen van de warmtepomp om te koelen 2 kW (2000 Watt) is, dan heeft u dus eigenlijk al 2000 watt: 20 watt = 100 m² vloerverwarming nodig. Dat wordt vaak niet gehaald. Om dan toch enigszins starts en stops van de compressor (pendelen) te voorkomen, is een buffervat noodzakelijk. 

Ook dat maakt actief koelen weer lastiger dan passief. Want bij passiefkoelen kun je het vermogen, middels een mengklep, helemaal aanpassen aan de vraag.